İnteqrativ tibb: insan necə bütünləşir?

  •  
  •  
  •  
  •    
 

"İksmedia" Lalə Mehralının  "Səs"az-da gedən məqləsini bölüşür.İnteqrativ tibb insanın psixoloji, mənəvi, fiziki, ekoloji, genetik və sosial vəziyyətini araşdıran, insan sağlamlığını pozan bütün amilləri elmi və tamamlayıcı diaqnostik və müalicə üsulları vasitəsilə qiymətləndirən bir yanaşmadır. İnteqrativ tibb elmi məlumatlara əsaslanan akupunktur, fitoterapiya, miyoterapiya, aromaterapiya, Ayurveda və enerji təbabəti kimi elmi metodların və dəstəkləyici müalicələrin birgə tətbiqini əhatə edir. Yəni nə tibbi inkar edir, nə də türkəçarədir. İki sistemi də özündə birləşdirən, bütünləşdirən müalicə metodudur.

İnteqrativ təbabət yanaşmasında xəstəliyin müalicəsi ilə yanaşı, xəstəliyə səbəb olan əsas faktorların müəyyən edilməsi və fərdin daha rahat yaşaya bilməsi üçün onları yaxşılaşdırmaq məqsədi daşıyır. Buna köklü araşdırma, dərindən müalicə də deyə bilərik.

İnteqrativ sağlamlıq təkcə xəstəliyin sağalmasından ibarət deyil. İnteqrativ tibb sağlamlığa yönəlmiş bir yanaşma qəbul edir, yəni bu müalicə metodu xəstəliyə yönəlmir, dayanıqlı, sağlam həyat məqsədi daşıyır. Bu, insanın özünün də xəbərsiz ola biləcəyi və sağlamlığına xələl gətirən əqli, fiziki, ətraf mühit, sosial amilləri yaxşılaşdırmaq üçün addımlar atan və insana tamamilə yeni həyat tərzini mənimsəməyə kömək etməyi hədəfləyən bir yanaşmadır. İnteqrativ Tibb Klinikaları təkcə xəstəlikləri olanlar üçün deyil, həm də həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq istəyən insanlar üçündür.

İnteqrativ sağlamlıq, xərçəng, xroniki xəstəlikləri, ümumi yorğunluğu və bir çox başqa xəstəlikləri olan insanlara xəstəlik simptomlarını daha yaxşı idarə etməyə və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmağa kömək etmək məqsədi daşıyır. İnteqrativ Tibb Klinikasında istifadə olunan akupunktur, nəfəs terapiyası, tibbi məşq, aromaterapiya, fitoterapiya, pəhriz əlavələri, ayurveda, miyoterapiya, enerji təbabəti, meditasiya kimi müalicə üsulları insanı həm fiziki, həm də psixoloji olaraq tamamlamağa xidmət edir.

İnteqrativ Tibb həm tamamlayıcı, həm də ənənəvi müalicə yanaşmalarını əhatə edir və hər ikisinin istifadəsini vahid müalicə planının bir hissəsi kimi əlaqələndirir. İnteqrativ Tibb konsepsiyası təkcə sağlamlıq problemləri olan xəstələrə deyil, həm də həyatı boyu sağlam həyat sürmək istəyən hər kəsə tövsiyə olunur. Astma, xərçəng, xroniki ağrı, xroniki yorğunluq, diabet, baş ağrısı, miqren, sonsuzluq, bağırsaq sindromu, skleroz, asılılıq, həyacan və qorxularını idarə edə bilməmək, diqqət çatışmazlığı, hiperaktivlik pozuqluğu, depressiya, yuxusuzluq, travma sonrası stress pozğunluğu kimi bir çox problemlər inteqrativ tibb üsulları ilə müalicə edilə bilir.

Ənənəvi və tamamlayıcı tibbi müalicə üsullarından istifadə edən inteqrativ tibb bədənin özünü sağaltma və təmir mexanizmlərini aktivləşdirən sistemləri əhatə edir. Müasir tibbin məlumatları və texnoloji imkanları ənənəvi biliklərlə birləşir, bu birləşmədəki məqsəd isə xəstənin ömürlük, davamlı rifahına nail olmaqdır. İnteqrativ tibbdə simptomlar səbəb-nəticə əlaqəsi və ya kökdəki səbəb əsasında müəyyən edilir. Məsələn, piylənmədən əziyyət çəkən bir insanın həddindən artıq yeməsinə səbəb nədir? Piylənmə nə vaxt başlayıb? Hormonal problem və ya psixoloji bir səbəb varmı?

Bu vəziyyətdə əsas diqqət xəstənin qidasını kəsmək, çəkisini azaltmaq yerinə xəstəliyin əsas səbəbini müəyyən etməkdir. Orqanizmin sağlamlığını pozan, onun fəaliyyətini və axınını pozan amillər müəyyən edilir və onların aradan qaldırılması üçün müalicə nəzərdə tutulur. Bu planlaşdırma mərhələsində müalicə üsulları xəstənin anamnezi, fiziki müayinəsi, pəhrizi, bağırsaq keçiriciliyi, stress səviyyəsi, həyat tərzi, vərdişlər və kimyəvi təsir kimi çoxsaylı parametrləri qiymətləndirərək vahid yanaşma ilə müəyyən edilir.

İnteqrativ sağlamlıqda diqqət xəstəliyə deyil, xəstəyə yönəlir. Xəstələr özləri sağalmağı və sağlam həyat tərzini arzulamalıdırlar. Bir çox xəstələr üçün vərdişlərini tərgitmək və yeni həyat tərzinə keçmək ilk vaxtlarda çətin ola bilər. Lakin inteqrativ təbabətdə orqanizmin özünü sağaltmasına köməklik prinsipinə əsaslanan xəstənin qətiyyəti və buna hazır olması müalicənin uğurunu artırır.

İnteqrativ tibbdə xəstə və həkim sağalma prosesində bir-birnə etimad edən tərəfdaşdırlar. Müalicə prosesi inların bir-birinə qarşı dürüstlüyü, inamı ilə daha da effektiv olur. Müalicə başlayanda əvvəlcə sağlamlığa təsir edən, insanı xəstələndirən bütün amillər - bədən, ruh, ağıl, psixologiya, genetika, ətraf mühit, cəmiyyət kimi amillər nəzərə alınmaqla ümumi qiymətləndirmə aparılır. Bədənin təbii sağalma reaksiyasını dəstəkləmək və ona mane olan maneələri aradan qaldırmaq üçün uyğun ənənəvi və alternativ tamamlayıcı üsullar birlikdə istifadə olunur.

İnteqrativ tibbdə mümkün olduqca ən təbii, ən az invaziv üsullara üstünlük verilir, xəstə yüklənmir, yorulmur. Xəstəliklərin müalicəsi ilə yanaşı, əsas konsepsiya sağlamlığın qorunmasını və mühavizə edilməsini ehtiva edir. İnteqrativ təbabət bu sahədə xüsusi təlim keçmiş mütəxəssislər tərəfindən həyata keçirilməlidir, əks halda effektivlik olmaz.

 

Sağlam həyat tərzi necə olmalıdır?

Həyatımızın keyfiyyətini yüksəltmək və uzunömürlülük əldə etmək üçün sağlam həyat tərzini qəbul etmək vacibdir. Bu yazıda, sağlam həyat tərzinin nə olduğunu, onu necə qəbul etmək və davam etdirmək barədə faydalı məsləhətlər veriləcək. Sağlam həyat tərzi anlayışı, sadəcə fiziki sağlamlıq məsələlərini əhatə etmir, həm də zehni və emosional sağlamlığın inkişafını da nəzərə alır. Həmçinin, sağlam həyat tərzinin tərkib hissəsi kimi sağlam qidalanma, düzgün fiziki aktivlik, stressin idarə olunması, yaxşı yuxu rejimi, sosial əlaqələr və özünü təkmilləşdirmə kimi amillər də var. Bu amillərin hər biri, sağlam bir həyat tərzinə doğru addımlarda əsas rol oynayır.

Bədən sağlamlığı

1. Fiziki aktivlik: Hərəkətin faydaları

Fiziki aktivlik sağlamlığın əsas tərkib hissəsidir. Daimi fiziki aktivlik, ürək sağlamlığını qorumağa, kilo idarəsinə və stressi azaltmağa kömək edir. Məşqlər həmçinin, əzələ qüvvətini artırır, sümük sağlamlığını yaxşılaşdırır və ümumi enerji səviyyələrini artırır. Həftədə ən azı 150 dəqiqə orta intensivlikli aerobik məşq etmək, sağlam bir həyat tərzi üçün tövsiyə olunan bir qaydadır. Bu, yüngül qaçış, sürətli gəzinti, velosiped sürmək və ya su idmanları kimi aktivlikləri əhatə edə bilər. Fiziki aktivliyin düzgün planlaşdırılması və mütəmadi olaraq yerinə yetirilməsi, sağlam bir həyat tərzinin əsasını təşkil edir.

2. Düzgün qidalanma: Sağlam qida seçimləri

Sağlam qidalanma, müxtəlif və balanslı pəhrizdən ibarət olmalıdır. Bu, tərəvəzlər, meyvələr, tam dənli məhsullar, zülallar və sağlam yağlar kimi qida qruplarından mütəmadi və balanslı istifadəni əhatə edir. Sağlam qidalanma rejimi, ürək sağlamlığını qorumaq, şəkər və xolesterol səviyyələrini idarə etmək və çəki idarəsinə kömək edir. Az yağlı protein mənbələri, məsələn balıq, toyuq, noxud və mərcimək kimi bitki əsaslı proteinlər, sağlam qidalanmanın əsasını təşkil edir. Həmçinin, tam dənli məhsullar və liflə zəngin qidalar, bağırsaq sağlamlığı üçün vacibdir və uzun müddət toxluq hissi yaradır. Şəkərli içkilərdən, yüksək yağlı və yüksək kalorili qidalardan uzaq durmaq da mühümdür. Bunun əvəzinə, bol miqdarda su içmək və sağlam atışdırmalıqlar seçmək, gün ərzində enerji səviyyələrini sabit saxlamağa kömək edir.

Zehin sağlamlığı

3. Stressin idarəsi: Sakit bir zehin üçün tədbirlər

Stressin idarə olunması sağlam bir həyat tərzinin mühüm hissəsidir. Zehni sağlamlıq üçün meditasiya, yüngül məşqlər və mütəmadi fasilələr zehninizi rahatlatmağa kömək edə bilər. Stressi azaltmaq üçün dərin nəfəs almaq, yoqa və ya pilates kimi rahatlatıcı fiziki aktivliklərdən istifadə etmək də faydalıdır. Eyni zamanda, məşğuliyyətlərinizə fasilə vermək, zehni yormadan çalışmaq, və sosial əlaqələrinizi gücləndirmək də stresslə mübarizədə effektivdir. Zehni sağlamlığın qorunması həmçinin, psixoloji dəstək axtarmaq və emosional problemlərlə üzləşmək üçün peşəkar yardım almanın vacibliyini də əhatə edir.

4. Normal yuxu rejimi: Yuxunun əhəmiyyəti

Yuxu rejiminə əməl etmək, gün ərzində enerji və diqqət səviyyələrini yaxşılaşdırır. Yetərli və keyfiyyətli yuxu, sağlamlığın əsas komponentidir. Bu, gündəlik 7-9 saat yuxu təmin etmək, yatmadan əvvəl rahatladıcı fəaliyyətlər etmək (məsələn, kitab oxumaq və ya sakit musiqi dinləmək) və yatmaq üçün səssiz, qaranlıq və rahat bir mühit yaratmaq deməkdir. Elektron cihazların istifadəsini yatmazdan əvvəl azaltmaq yuxuya hazırlaşmaq üçün zehninizi sakinləşdirəcək və yuxu keyfiyyətini yaxşılaşdıracaq.

Sosial sağlamlıq

5. Sosial əlaqələr: Dostluq və ictimai dəstəyin gücü

Sosial əlaqələr və sağlam münasibətlər də sağlamlığın vacib hissəsidir. Dostlarla və ailə ilə vaxt keçirmək, emosional sağlamlığınızı gücləndirə bilər. Sosial dəstək şəbəkələri, stresslə mübarizədə müsbət duyğuların artırılmasında və həyatın ümumi keyfiyyətinin yüksəldilməsində əhəmiyyətli rol oynayır. Mütəmadi olaraq dostlarla və ailə ilə görüşmək, sosial tədbirlərdə iştirak etmək və hətta yeni insanlarla tanış olmaq sosial sağlamlığınızı gücləndirir. Həmçinin, mədəni tədbirlərə qatılmaq, hobbilərə və qrup fəaliyyətlərində iştirak etmək, həm zehni stimullaşdırır, həm də sosial dairənizi genişləndirir. İnsanlar sosial varlıqlardır və sağlam ictimai münasibətlər onların ümumi rifahına töhfə verir.

Fərdi inkişaf və özünü təkmilləşdirmə

6. Öyrənmə və inkişaf: Özünüzü təkmilləşdirməyin əhəmiyyəti

Özünü təkmilləşdirmək və davamlı öyrənmə, sağlam həyat tərzinin əsas hissələrindən biridir. Yeni bacarıqlar öyrənmək, hobbilərlə məşğul olmaq və fikir dünyanızı genişləndirmək, həm zehni, həm də emosional sağlamlığı qoruyub saxlamağa kömək edir. Mütəmadi olaraq yeni şeylər öyrənmək və özünüzü inkişaf etdirmək, özünəinamı və özünəqayğı hissini gücləndirir. Bu, bir dil öyrənmək, musiqi alətində ifa etmək, rəsm çəkmək, yazmaq və ya hər hansı bir yaradıcı fəaliyyətlə məşğul olmaq ola bilər. Həmçinin,  peşəkar və şəxsi inkişaf üçün mütəmadi olaraq təlim və seminarlara qatılmaq da faydalıdır.

Sağlam mühit

7. Təbiətlə əlaqə: Təbiətin sağlamlığa təsiri

Təbiətlə vaxt keçirmək, stressi azaltmaq və ümumi rifahı artırmaq üçün əhəmiyyətlidir. Parklarda gəzintilər, dağ yürüşləri və ya sadəcə təbiətin içində vaxt keçirmək, ruh halınızı yaxşılaşdıra və bədən sağlamlığınızı qorumağa kömək edə bilər. Təbiətlə əlaqə, həmçinin zehni rahatlatmaq və təbiətin gözəlliyindən ilham almaq üçün əla bir yoldur. Təbiətə yaxın yerlərdə vaxt keçirmək, həmçinin hava keyfiyyətini yaxşılaşdırır və təmiz oksigen ilə nəfəs almağa imkan verir. Bu, şəhər həyatının təzyiqindən və gündəlik stressdən uzaqlaşmaq üçün əla bir yoldur.

Sağlam həyat tərzinə başlamaq

8. Sağlam həyat tərzinə başlamaq

Sağlam həyat tərzinə keçid, birdən-birə böyük dəyişikliklər tələb etmir. Kiçik və idarəolunan dəyişikliklərlə başlamaq, uzunmüddətli uğur və davamlılıq üçün daha effektivdir. Məsələn, həftədə bir dəfə idman etməklə başlamaq və ya hər gün daha çox su içmək kimi. Bu kiçik dəyişikliklər zamanla daha böyük və davamlı alışqanlıqlara çevrilə bilər. Sağlam qidalanma vərdişlərə başlamaq üçün sadə addımlar atmaq, məsələn, gün ərzində daha çox tərəvəz və meyvə yemək, qəlyanaltı kimi sağlam seçimlər etmək və işlənmiş qidaları azaltmaq mühümdür. Həmçinin, aktivlik səviyyənizi artırmaq üçün işə piyada getmək, lift əvəzinə pilləkənlərdən istifadə etmək kimi kiçik dəyişikliklər də faydalı ola bilər.

Sağlam həyat tərzinə sadiqlik

9. Sağlam həyat tərzinə sadiqlik və sabitlik

Sağlam həyat tərzinə sadiq qalmaq, bəzən çətin ola bilər, lakin bu, uzun müddətli sağlamlığın və rifahın açarıdır. Sabitlik və sadiqlik, sağlam alışqanlıqların həyatınızın ayrılmaz bir hissəsinə çevrilməsinə kömək edir. Məqsədlərinizi qeyd etmək və irəliləyişinizi izləmək, motivasiyanızı artırmaq və özünüzə hesabat vermək üçün faydalı vasitələrdir. Həmçinin, sağlam həyat tərzinə sadiq qalmaq üçün dostlarınızla və ailənizlə dəstəkləşmək, birlikdə sağlam fəaliyyətlər etmək və həvəsləndirici bir mühit yaratmaq mühümdür. Sağlam həyat tərzinə sadiqlik, sağlamlığınızı qorumaq və həyatınızın keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq üçün vacibdir.

Xülasə

Sağlam həyat tərzi: Uzun və mənalı həyatın açarı

Sağlam həyat tərzi yaratmaq, mürəkkəb bir prosesdir, lakin bu məqalədə qeyd edilən məsləhətlər sizə bu yolda kömək edəcəkdir. Hər bir addım, bədən və zehin sağlamlığınızı yaxşılaşdırmağa və ümumi rifahınızı artırmağa yönəlikdir. Sağlam həyat tərzinin qəbul edilməsi və qorunması, həm şəxsi rifahınız, həm də ətrafınızdakı insanlar üçün müsbət təsirlər yaradır. Bu məqalədə, “sağlam həyat tərzi” mövzusuna geniş şəkildə toxunulmuşdur, bədən və zehin sağlamlığınızı qorumağa və inkişaf etdirməyə yönəlmiş müxtəlif yollar təqdim edilmişdir. Sağlam həyat tərzi yaratmaq və qorumaq üçün əsas yolların əhatə edilməsi, bu mövzuda daha dərin anlayış və məlumat əldə etməyə imkan verir. Bu məqalədəki tövsiyələr və məsləhətlər sizə sağlam həyat tərzinə doğru addımlar atmaqda rəhbərlik edəcək. Sağlam həyat tərzi, sadəcə bir dəst qaydalardan ibarət deyil, həm də fərdi sağlamlıq və rifahınız üçün mühüm bir investisiyadır. Sizə sağlam və mənalı bir həyat yaşamağa imkan verəcək bu yolda atılan hər bir addım, şəxsi inkişaf və özünü təkmilləşdirmənin bir hissəsidir.

Xatırladaq ki, sağlam həyat tərzini qəbul etmək və ona sadiq qalmaq müxtəlif sahələri – qidalanma, fiziki aktivlik, zehni və emosional sağlamlıq, sosial əlaqələr və şəxsi inkişafı – əhatə edir. Bu məqalədə verilmiş məlumatlar və məsləhətlər bu sahələrdə məlumatlı qərarlar qəbul etməyə və sağlam həyat tərzinə daha asan uyğunlaşmağa kömək edəcəkdir. Sağlam həyat tərzi, həm bədən, həm də zehin sağlamlığınız üçün vacibdir və bu yolda atılan hər bir addım sizi daha sağlam və mənalı bir həyata aparır. Bu məqalədəki tövsiyələr sizə bu səyahətdə dəstək olacaq və sağlam həyat tərzini qəbul etməkdə və ona sadiq qalmada rəhbərlik edəcəkdir.

Koronavirusa yoluxanların sayı 179 milyonu keçdi

korona artır

Dünyada yeni növ koronavirus (COVID-19) infeksiyasına yoluxanların sayı artaraq 179 milyon 258 min 244 nəfərə çatıb.

Virtualaz.org bildirir ki, məlumatı “Worldometers” saytı yayıb.

Pandemiya qurbanlarının sayı 3 milyon 882 min 91 nəfərdir. İndiyədək 163 milyon 826 min 590 infeksiya daşıyıcısı xəstəlikdən sağalıb.

Xatırladaq ki, koronavirusa yoluxanların sayına görə ABŞ birinci yerdədir. Bu ölkədə 34 406 001 nəfər virusa yoluxub, 617 166 xəstə dünyasını

Azərbaycanda Nipah virusuna yoluxma qeydə alınıb? - Rəsmi açıqlama

Azərbaycanda hazırda Nipah virusu ilə bağlı hər hansı yoluxma halı qeydə alınmayıb.

"İksmedia"  Milli.Az-a istinadən xəbər verir.

Səhiyyə Nazirliyi bildirilib ki, virus ölkəmiz üçün endemik hesab edilmir və mövcud epidemioloji vəziyyətə əsasən əhaliyə real təhlükə mövcud deyil: "Daxili yayılma riski aşağı qiymətləndirilir və proses Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən daim nəzarətdə saxlanılır.

Nipah virusu Paramyxoviridae ailəsinə aid zoonoz mənşəli (heyvandan insana keçən), xüsusi təhlükəli yoluxucu xəstəlik törədicisidir. İnsanlara əsasən yarasalar tərəfindən çirkləndirilmiş meyvə və meyvə şirələrinin qəbulu, yoluxmuş heyvanlarla (xüsusilə donuzlarla) təmas, eləcə də nadir hallarda xəstə insandan hava-damcı yolu ilə keçə bilər. Xəstəliyin inkubasiya dövrü adətən 5-14 gün təşkil etsə də, bəzi hallarda 45 günə qədər uzana bilər. Kliniki əlamətlərə yüksək hərarət, baş, əzələ  boğaz ağrısı, şüurun pozulması, ensefalit, qıcolmalar və ağır hallarda koma daxildir. Hazırda xəstəliyə qarşı spesifik müalicə və peyvənd mövcud deyil, müalicə əsasən simptomatik xarakter daşıyır".

Məlumatda qeyd olunub ki, Azərbaycanda epidemioloji risk səviyyəsi aşağıdır və xəstəlik yalnız kənardan gətirilmə yolu ilə mümkün ola bilər: "Virusun insandan insana asan ötürülməməsi səbəbindən geniş yayılma ehtimalı minimaldır. Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən vəziyyət daim izlənilir. Xüsusilə sərhəd-keçid məntəqələrində sanitar-epidemioloji nəzarət gücləndirilib. Şübhəli hallar aşkar olunduğu təqdirdə, Xüsusi Təhlükəli İnfeksiyalara Nəzarət Mərkəzinin 2 və 3-cü bioloji təhlükəsizlik səviyyəli laboratoriyalarında müvafiq müayinələrin aparılması mümkündür. 

Eyni zamanda, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının və digər beynəlxalq qurumların məlumatları mütəmadi əsasda izlənilir. Profilaktik məqsədlə yarasalar tərəfindən çirkləndirilə biləcək meyvələrin yuyulmadan yeyilməməsi, pasterizə olunmamış meyvə şirələrinin qəbulundan çəkinilməsi, xəstə şəxslərlə təmas zamanı fərdi qoruyucu vasitələrdən istifadə edilməsi tövsiyə olunur.

Hazırkı mərhələdə əhali üçün əlavə xüsusi məhdudiyyətlərə ehtiyac yoxdur. Ümumi sanitariya-gigiyenik qaydalara riayət edilməsi kifayətdir. Endemik ərazilərdən qayıdan şəxslərin öz sağlamlıqlarını müşahidə etməsi və hər hansı şübhəli simptomlar yaranarsa, vaxtında həkimə müraciət etməsi tövsiyə olunur. Hazırda xəstəlik epidemioloji baxımdan nəzarət altındadır və təşviş üçün əsas yoxdur".

“Koronavirusa o son qoyacaq” – Rusiyadan vacib açıqlama

peyvend meselesi

“Yeni növ koronavirus infeksiyasına qarşı peyvənd hazırlanmasının nəticələri ən az bir il sonra məlum ola bilər”.

Teleqraf.com xəbər verir ki, bunu Rusiyanın Milli Tibb Palatasının prezidenti, həkim Leonid Roşal deyib.

“Peyvənd edilmənin əsl nəticələrini peyvənd hazırlandıqdan ən az bir il və ya iki il əvvəl görməyəcəyik. Ancaq bu dövürdə durub gözləməməliyik, sakitcə bıçağın kənarından keçməliyik”, - mütəxəssis bildirib.

Həkimin sözlərinə görə, infeksiyanın yayılmasının qarşısını alan xüsusi bir həb bu gün mövcud deyil:

“Peyvənd bu təcavüzkar varlığın həyatına son qoyacaq. Qrip, qızılca, suçiçəyi, çobanyastığı və digərlərində olduğu kimi peyvənd xəstələnmiş insanlara kömək edəcək”.

1 -dən səhifə 7

Oxşar məqalələr